web tasarımlar

Web tasarım ilk sayfanın tasarımıyla başlar. İlk web sayfayı oluşturabilmek için öncelikle favori web tasarım editörümüzü seçmeliyiz. Web tasarımı konusunda notepad gibi basit metin editörleri de kullanılabilir veya web tasarım yapılması amacıyla tasarlanmış profesyonel web tasarım editörleri de kullanılabilir. Profesyonel web tasarım editörleri olarak adobe firmasının dreamweaver programı veya microsoft firmasının expression programı örnek olarak gösterilebilir. Bu iki program sadece öne çıkan programlardandır. Bu programların yanında web tasarımı konusunda sayısız profesyonel program bulunmaktadır. Web tasarım editörünüzün seçiminde önemli olan sizin ihtiyaçlarınız ve bütçenizdir.

Web tasarım programınızın seçtikten sonra, hemen hemen yeni bir sayfa oluşturma aşamaları bütün web tasarım editörlerinde ortaktır.  İşte başlangıç adımları:
1    Web tasarım programınızı başlatın.
2    Web tasarım programı otomatik olarak bir Web açarsa, Dosya menüsünden Web’i Kapat’ı seçerek kapatın.
3    Yeni Sayfa Veya Web görev bölmesi görünmüyorsa, Dosya menüsünden Yeni’yi, sonra da Sayfa Veya Web’i seçerek görüntüleyin.
4    Bir Web sayfası açık ve düzenlenmek üzere hazır değilse, Yeni Sayfa Veya Web görev bölmesine giderek, Yeni kısmından Boş Sayfa seçeneğini tıklayın.
Yeni_sayfa_ 1.htm adlı yeni boş bir Web sayfası, düzenleme için hazırdır. Bu dosya adı, düzenleme penceresinin sol üst köşesindeki sekmede görünür. Düzenleme penceresi boşsa (öyleyse, bir arka plan rengi görüntülenir ve hiçbir dosya sekmesi görünmez), Yeni Sayfa Veya Web görev bölmesindeki Boş Sayfa’yı tıklayın.
5 Yeni Sayfa Veya Web görev bölmesi hâlâ açıksa, sağ üst köşesindeki Kapat düğmesini tıklayarak kapatın.

Bu yazımızda web tasarımı konusuyla ilgili olarak web sitesi yönetimine değinilecektir. Web tasarım ve web sitesinin içerik açısından yönetimi birbirinden ayrı unsurlar olarak düşünülmektedir. Bu konuda desktop’a veya bilgisayara yüklenen programların yanı sıra web arayüzünde çalışan editörler de gün geçtikçe gelişmektedir.

Bugün web tasarımlar tarafından yaygın olarak kullanılan internet’in ana dili sayılan HTML’nin (Hyper Text Markup Language, Hiper Text İşaretleme Dili) ilk versiyonları, akademisyenler tarafından tasarlandığı için daha çok bilimsel ve teknik makalelerin paylaşımı için tasarlanmıştı. Diğer bir ifadeyle HTML’nin ilk sürümleri gayet basit olarak tasarlanmıştır. Web ziyaretçilerinin hangi ekran boyutlarını ya da yazı tiplerini kullandığını bilmek için o zamanlarda bir neden görülmemekteydi ve bu nedenle de bu hususlar HTML’in ilk sürümlerinde yer almamaktaydı.

Ancak web tasarım konusunda gümünüzde şekil veya görünüm de en az içerik kadar önem kazanmıştır çünkü internet ziyaretçileri kötü görünümlü bir sitede güzel bir web tasarıma sahip sitelerde kaldıkları kadar kalmamaktadırlar. Hatta, aynı içerik konarak yapılan denemelerde bile web ziyaretçileri içerik aynı olmasına rağmen güzel web tasarımları tercih etmektedirler. Ayrıca, geniş band (broad band) internet hızı sayesinde de interentin ilk günlerinde gerçeklemesi imkansız gibi görülen uygulamalar da bugün artık kaçınılmaz bir gerçek halini almıştır. Örneğin, interentin ilk yıllarında çok az kimse interent üzerinden video veya televizyon yayınlarının izlenebeliceğine ihtimal vermekteydi. Ancak günümüzde artık bir web ziyaretçisi youtube üzerinden video veya televizyon yayınlarını izlemektedir. Hatta, yakın bir gelecekte internet üzerinden video yayıncılığının alterentif televizyon ve DVD gibi medya türlerini geçeği de konuşulmaktadır.
Bu sebepten dolayıdır ki internetin ilk zamanlarında geliştirilen HTML günümüzde yertersiz kalmıştır. Bu sebeple de HTML’nin yeni sürümleri çıkarılmış halen de yeni sürümleri hazırlanmaktadır. Aslında teknoloji ve ihtiyaçlar geliştikçe HTML’nin yeni sürümlerinin çıkması da kaçınılmaz olacaktır. HTML’nin yerine daha zengin bir internet dilinin hazırlanması ise geriye dönük uyum sorunları yaratabileceğinden şimdilik askıda kalmaktadır. Bunun yerine HTML veya tarayıcı pluginleri zengin içerik konusunda web tasarımcılarının en büyük yardımcısı olmaktadır.

Birçok web tasarımcı, test konusunda doğrudan hard diskten tarayıcılarına yükledikleri web tasarımı test ederler. Bu işlem, bir çok web tasarım için uygundur. Ancak tasarım sunucu yanlısı (server side) programlar çalıştırıyorsa bu durmuda doğrudan web sayfasının hard diskten tarayıcıya yüklemek bir seçenek olmaktan çıkacaktır. Bu durumda sunucu tarafında özel programların çalışmasını gerektiren PHP (PHP: Hypertext Processor)  ve ASP (Active Server Pages) gibi uzantıya sahip sayfalar için ya gerçek bir sunucu ya da yerel sunucuya (local server) yüklenen ve özel programların çalışmasına izin veren sunucu programlarının yerel suncuya yüklenmesi gerekmektedir. Aslında sadece PHP ve ASP değil aynı zamanda SQL suncuları (SQL servers, MySQL ve MsSQL gibi) da veritabanı (database) uygulamaları için gerekli olmaktadır.

Windows sunucu işletim sistemlerinde IIS (Internet Information System) işletim sistemiyle birlikte gelmektedir. Ancak hem windows işletim sistemlerinde hem de linux sürümlerinde APACHE hem test sunucusu hem de gerçek bir sunucu yazılımı olarak karşımıza çıkmaktadır.
PHP’nin sitesinden hem windows hem de linux işletim sistemleri için yükleyici (installer programlarını) indirip test amaçlı suncunuza yükleyebilirsiniz. Benzer şekilde, MySQL’in ve MsSQL’in (ücretsiz sürümleri bulunmaktadır) yükleyicilerini kendi web sitelerinden indirip yerel suncunuza yükleyibilirsiniz.
Ancak, test amaclı her bir programın yüklenmesi vakit alıcı bir işlemdir ve bazı testlerde uzun emekler sonucu yüklediğiniz programların bozulması (özellikle PHP de php.ini dosyasının bozulması) çok sık karşılaşılan bir durumdu. Bu yüzden web tasarımlarına web tasarımalarını hızlı ve kolay bir şekilde test edebilecekleri bir grup yükleme programı gerekmektedir.

Bu konuda,. özellikle windows kullanıcıları XAMPP programını tercih edebilirler. XAMPP da Apache, MySQL, PHP + PEAR, Perl, mod_php, mod_perl, mod_ssl, OpenSSL, phpMyAdmin, Webalizer, Mercury Mail Transport System for Win32 and NetWare Systems v3.32, Ming, JpGraph, FileZilla FTP Server, mcrypt, eAccelerator, SQLite, and WEB-DAV + mod_auth_mysql sizin için otomatik olarak yüklenmektedir.

Aynı zamanda Mac OS X ve solaris kullanıcıları da XAMPP ı kullanarak kendi web tasarımlarını kolaylıkla test edebilirler. Kuşkusuz XAMPP’ın en güzel yönü bir çok programı kolaylıkla tekrar tekrar yükleyebilmektir. Böylece korkmadan web tasarımları test edebilirsiniz.

Web tasarımınızı yaptınız görünüm ve şekil olarak oldukça başarılı bir web tasarım ve en önemlisi müşteriniz de web tasarımınızı beğendi ve onay verdi.

Peki şimdi web tasarım bitti mi? Her ne kadar web tasarımın şekilsel kısmı bittiyse de bir web sitesinin diğer önemli yarısı olan “web tasarım içeriği” henüz daha yeni başlıyor. Web tasarımını şekil ve içerik olarak iki başlıca kısma ayırabiliriz.

Hatta bu ayırımı CSS kullanımı ile de kendini iyice ortaya çıkarmıştır. Eskiden web tasarım da şekil ve içerik iç içeydi ve içeriği değiştirme için web tasarımını da değiştirme zorunda kalıyordunuz. Benzer şeklide, web tasarımını değiştirirken web içeriğini de değiştirmek zorundaydınız.

Günümüzde ise, içeriği bozmadan çok rahatlıkla web tasarımını değiştirebilirsiniz. Hatta her gün ayrı bir web tasarımı ile ziyaretçilerinizi karşılıyabilirsiniz. Özellik CMS (content management systems, içerik yönetim sistemleri) kullanımının yaygınlaşmasıyla içerik ve web tasarımın arasındaki ayırım iyice belirginleşmiştir.

Artık web tasarım bir moda gibi görülmeye ve algılanmaya başlamıştır. Müşteriler 6 ay önce beğendikleri web tasarımınından sıkılabilmekte ve artık değiştirmek istemektedirler. Eğer web tasarım ve web içeriğini birbirinden ayrı olarak tasarlamamış iseniz oldukça fazla iş yükünüz olacak demektir. Hatta, ufak bir değişikliği onlarca belkide yüzlerce sayfada yapmanız gerekebilir ki bu da sonu gelmeyen  ve bitmeyen web tasarım projeleri anlamına gelir.

Web tasarım hakkında günümüzde çoğunluk öncelikle görünüme yani tasarıma  önem vermektedir. Bu konuda “güzel web tasarım“  istemenin bir noktaya kadar mantıklı olduğunu söylemek gerekir. Çünkü güzel web tasarım daha çok ziyaretçi çekecek ve web tasarım talebinde bulunan firmaların daha çok müşteri olmasını sağlar.

Ancak, sadece güzel görünüm bir web tasarım için tek başına yeterli değildir. Web tasarım da güzel bir görünümün yanında erişilebilirlik, kullanım kolaylığı, “kullanıcı dostu” olma ve işlevsellik de olmalıdır.

Web tasarımın da erişilebilirlik, en basit ve etkili biçimiyle navigasyon yani menü sistemiyle gerçekleştirilebilir. Temelde iki çeşit navigasyon kullanılmaktadır. Yatay ve dikey menüler ve bu menülerin birlikte kullanımı web tasarımında neredeyse standart hale gelmiştir. Elbette fantazi web tasarımlar da farklı navigasyon sistemleri bulmak da mümkündür. Hatta navigasyon sistemi biraz gizli veya gizemli yapılarak web sitesini ziyaret eden ziyaretçiler için ilginç deneyimler bile yaratılmaktadır. Ama bu web tasarımlarının fantazi olduğunu hatırlamak ve genelde ziyaretçilerin alıştığı gibi yatay veya dikey menü kullanımı tercih edilmelidir.

Kullanıcı dostu web tasarım biraz önce değindiğimiz gibi ziyaretçilerin aklını karıştırmayan, site içerisinde safyadan sayfaya geçişlerde kullanıcıya kolaylık yaratan tasarımdır. Ayrıca, kullanım kolaylığı açısından önemli sayfalara birden çok erişim olması da önemlidir. Örneğin, önemli sayfalara sayfa sonu linkler bu duruma güzel bir örnektir. Web tasarımının altında önemli sayfalara linkler verilmesi sayfayı okuyarak sayfanın sonuna gelmiş bir kullanıcı için tekrar sayfanın başına dönmeden istenen sayfaya geçiş kolaylığı sağlayacaktır.

Web tasarım yukarıda sayğdığımız bütün özelliklerin doğru oranda karıştırılarak hepsinin bir araya gelmesiyle oluşur ki bu kapsamda sadece “güzel web tasarım” iyi bir web tasarım için yeterli değildir.

Web tasarım maalesef bazılarının gözünden yapılıp biten bir iş olarak görülmektedir. Hemen söyleyelim web tasarım olayı bir seferlik bir iş değil sürekli bir iştir.

Web tasarımlarında güncellemelerin temelde iki nedeni bulunmaktadır:

1- Ziyaretçilerinize sürekli ve güncel bilgi sunmak:

Sonuçta, size web tasarımı yaptıran müşterileriniz de temelde web sitelerini kendi müşterileri için yaptırmaktadırlar. Eğer, web sitesinde sürekli ve güncel bilgi bulanmazsa bir süre sonra başlangıçta yapılan web tasarımı ne kadar güzel olursa olsun ziyaretçiler artık siteyi ziyaret etmeyi bırakacaklardır. Bu da web tasarımı için yapılan onca emekten tam anlamıyla faydalanılmasını engelleyecektir. Bu sebeple, web tasırımı ve güncellemeler birbirinden ayrılmaz iki unsur olarak değerlendirilmelidir.

2- Arama Motorları:

Günümüzde artık Google gibi arama motorlarının firmaların tanıtımı ve satışları için oynadığı önem herkesçe bilinmektedir. Arama motorları da güncel bilgi içeren ve sürekli güncellenen web sitelerine, arama sonuçlarında üst sıraya çıkartmaktadırlar. İşte bu yüzden web tasarım güncellemeleri daha da önemli olmaktadır.

Web tasarımı durağan bir faaliyet olarak görülmemeli, zamanla büyüyen ve gelişen bir ağaç gibi sürekli gelişmeli ve ziyaretçi sayısı artmalıdır.

Web tasarım bitti yani en sonunda bitirdiniz, müşteriniz ödeminizi yaptı, geri dönüşler iyi hatta çok iyi her şey tam istendiği gibi. Aradan bir süre geçince müşteri sizi aradı özgün web tasarımınız iyiydi ama artık aylar öncesinden öngörülemeyen yeni ihtiyaçlara da cevap vermesi gerekiyor.

Sizden web tasarımı isteyen müşterinizle aranız çok iyi ve size referans oluyor, bu yüzden “küçük bir web tasarım değişikliği” için ondan ücret talep etmiyor ve değişikliği hemen yapıyorsunuz. Aradan bir süre geçiyor ve o da ne? Eski müşteriniz sizden yine “ufacık” ve “küçücük” değişiklikler talep ediyor. Bu küçük değişiklikler sizin önemli bir iş gücünüzü ve zamanızı alıyor.

Bu durumda ya sizden istenenleri yapmaya devam edersiniz  ve yapılacak değişiklikler listeniz uzayıp gider ya da artık web tasarım bakımını ayrı olarak ücretlendirirsiniz. Eğer web tasarım işi kadar bakım işinin de önemli ve zaman alıcı bir konu olduğunu müşterinize anlatırsanız hem müşteriniz gereksiz değişiklik taleplerinde bulunmaz hem de web tasarımcı olarak sizler emeğinizin karşılığını alırsınız.